Kwartsstof is in de ban. Bouwbedrijven zijn verplicht hun werknemers daartegen te beschermen. Bij boren, hakken, slijpen en zagen mag geen stof meer in de ademzone van de bouwvakker terechtkomen. Welke aanpak werkt het beste?

 

Lees hier het complete artikel

 

Wie geen maatregelen tegen kwartsstof neemt, is in overtreding. Hij loopt het risico dat de Inspectie SZW van het ministerie Sociale Zaken en Werkgelegenheid het werk stillegt en boetes uitdeelt (zie kader ”Kwartsstof, een stille sluipmoordenaar”). Bouwbedrijven kiezen er daarom geregeld voor om hun werknemers uit te rusten met stofmaskers die lijken op gasmaskers, weet Henk Klop, directeur-eigenaar van Klop Innovations uit het Betuwse Ochten. „Er zijn bouwvakkers die de hele dag sleuven frezen in wanden van gasbeton. Ze willen niet gehinderd worden in hun bewegingen en kiezen daarom voor een stofmasker. Intussen staan ze echter wel de hele dag in grijze stofwolken te werken.”

Klop ontwikkelde de afgelopen tijd een aantal producten onder de merknaam AIRBO om het fijnstofprobleem in de bouw bij de bron aan te pakken. Op de VSK-beurs –een vakbeurs voor de installatiebranche– vorige maand in Utrecht liet de Betuwenaar zien wat zijn bedrijf daarvoor allemaal in huis heeft. Klop heeft een sleuvenfrezer een dag laten werken met een AIRBO-afzuigsysteem. „De bouwvakker wilde daar eerst niet van weten: veel te onhandig, en het zou hem in zijn bewegingsvrijheid belemmeren. We hebben de bouwstofzuiger buiten gezet en die met een slang van 15 meter aan zijn freesmachine verbonden. De bouwvakker kon zo ongehinderd zijn werk doen in alle vertrekken in de woning.” Het effect was verbluffend, laat Klop zien op een videobeeld bij zijn stand. „Vrijwel alle stof en gruis verdween door de slang naar de afzuiginstallatie. De sleuvenfrezer was er enthousiast over, het scheelde hem na het frezen ook nog eens veel opruimwerk.” Ook voor aannemers die bij particulieren aan het werk moeten, is het afzuigsysteem een uitkomst, weet Klop. „Iedereen ziet op tegen het stof dat een inpandige verbouwing oplevert. Je vindt het vaak maanden na dato overal in huis nog terug. Vooral de fijnste fractie is erg ongezond” (zie kader ”Fijnstof in de longen”).

 

Geen stof
Andere gebruikers blijken desgevraagd eveneens goede ervaringen te hebben met de bouwstofzuiger. Jos Theuws, hoofd materieel van Moeskops Bouwbedrijf uit het Brabantse Bergeijk, is tevreden over de zes AIRBO-bouwstofzuigers die het bedrijf bezit. „Ze werken uitstekend. Alleen vinden we het niet altijd even handig dat er een slang aan het boor-, hak- of slijpapparaat vastzit.” De Brabander heeft zelf ook ervaring met de AIRBO-bouwstofzuiger. „Ik had pas in mijn huis een slijpklusje. Met een slijptol die aangesloten is op zo’n bouwstofzuiger van AIRBO blijft er binnenshuis vrijwel geen stof achter.” In de woning van Theo en Gerrine Mallan in Ochten moest onlangs op een zaterdag op de vliering een muur worden doorgeslepen. Gerrine: „Ik zag daar geweldig tegen op, ook al omdat het de dag erna zondag zou zijn. Dan wil je alles glad hebben. En daar zit je dan in alle stof en troep.” Ze konden een slijptol met stofafzuiging voor de slijpklus lenen van Henk Klop. „Je rekent bij een verbouwing op een hoop rommel, maar dat viel enorm mee: we hadden totaal geen stof in huis”, reageert Gerrine opgetogen. „Wanneer we nog eens zo’n klus hebben, doen we dat vast en zeker op dezelfde manier.”

 

Goedgekeurd
Niet alle stofafzuigers die op de markt zijn, zijn geschikt voor stofvrij werken. De apparaten die Inspectie SZW accepteert, moeten zijn goedgekeurd door innovatiecentrum TNO en een label hebben gekregen voordat ze op de markt komen. Met de bouwstofzuigers van AIRBO lijkt dat wel goed te zitten: uit de testrapporten van TNO blijkt dat de apparaten 99,93 procent van het schadelijke fijnstof afzuigen, zowel bij het slijpen door kalkzandsteen als door beton. Met de duurste is het mogelijk een hele werkdag te slijpen zonder dat de blootstelling aan schadelijk fijnstof boven de norm uitkomt. Andere fabrikanten bieden vergelijkbare machines aan. Klop: „We willen zo transparant mogelijk zijn en de bouwwereld een oplossing bieden voor het fijnstofprobleem. Als iemand een idee heeft om de systemen van AIRBO verder te verbeteren: laat hem maar komen.”

 

Artikel geschreven door: Bart van den Dikkenberg
Gepubliceerd: Reformatorisch Dagblad | 16 maart 2016